Stappenplan starten door bedrijfsovername
Een bedrijf overnemen heeft voordelen ten opzichte van het starten van een nieuw bedrijf. Zo heeft u vaak meteen vaste klanten, naamsbekendheid en een bedrijfspand. Lees in dit stappenplan waar u rekening mee moet houden.
Maak een zoekprofiel
Heeft u nog geen bedrijf gevonden? Of heeft u een bedrijf op het oog, maar weet u niet of het bij u past? Maak voor uzelf een zoekprofiel. In een zoekprofiel beschrijft u wat voor soort bedrijf u wilt overnemen. Bedenk ook waar u goed in bent. Welke uitdagingen u wilt aangaan. En hoeveel geld u beschikbaar heeft voor de overname van een bedrijf. Een zoekprofiel maakt uw zoektocht makkelijker. Ook helpt het om u voor te bereiden op onderhandelingen.
Vraag om advies bij bedrijfsovername
Een bedrijf overnemen is een ingewikkeld proces. De waarde van het bedrijf moet bijvoorbeeld bepaald worden en u moet een verkoopcontract tekenen. Het is daarom verstandig om een expert in te schakelen. KVK kan u helpen bij het vinden van een adviseur met de juiste kennis. Zoals een adviseur bedrijfsoverdracht, accountant of waarderingsdeskundige.
Bedrijfsovernamewijzer.nl: platform voor agrarische ondernemers
Wilt u een (familie)bedrijf overnemen in de land- en tuinbouw? Kijk op Bedrijfsovernamewijzer.nl. Op dit online platform vindt u praktische informatie over bedrijfsovername en waar u terecht kunt voor advies. Bijvoorbeeld over de financiële kant en het maken van keuzes binnen familiebedrijven. Bedrijfsovernamewijzer is een initiatief van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).
Zoek naar bedrijven die te koop zijn
Zoek een bedrijf dat bij u past aan de hand van uw zoekprofiel en benader de eigenaren.
Check de persoon met wie u zaken wilt doen
Check vooraf met wie u misschien zaken gaat doen. Controleer bijvoorbeeld het uittreksel van uw zakenpartner in het Handelsregister.
Geheimhoudingsverklaring tekenen
Heeft u interesse in een bedrijf? De verkoper moet u vertrouwelijke informatie geven over zijn bedrijf. Omdat deze informatie alleen voor u bedoeld is, zal hij u vragen een geheimhoudingsverklaring te tekenen. Zo’n verklaring wordt ook wel een Non Disclosure Agreement (NDA) genoemd.
Vraag het verkoopmemorandum op
Vraag een verkoopmemorandum op bij de eigenaar. Zo komt u meer te weten over het bedrijf en de vraagprijs. In het verkoopmemorandum leest u bijvoorbeeld over de geschiedenis van het bedrijf, de organisatiestructuur, de financiële situatie en waarom het bedrijf te koop is.
Vertaal de financiële cijfers naar uw situatie
De financiële cijfers uit het verkoopmemorandum kunt u naar uw situatie vertalen. Dit heet normaliseren en betekent dat u een inschatting maakt van de kosten en opbrengsten als u eigenaar zou zijn. Met een winstberekening die past bij uw situatie kunt u bepalen of bedrijfsovername aantrekkelijk voor u is. Uw omzet kan bijvoorbeeld hoger of lager zijn dan die van de huidige eigenaar. Of bedrijfskosten kunnen in uw situatie hoger zijn, bijvoorbeeld als u geld gaat lenen voor de overname.
Bereken de waarde van het bedrijf
De waarde van een bedrijf wordt berekend op basis van tastbare bezittingen. Denk aan bedrijfsauto’s, computers en voorraden. Maar vaak zit er extra waarde in een bedrijf. Denk bijvoorbeeld aan klantrelaties en merknamen. Dit heet goodwill. Goodwill heeft invloed op de waarde van het bedrijf.
Er zijn verschillende manieren om de waarde te bepalen. Lees meer over de waardebepaling op kvk.nl. Maar wat de vraagprijs ook is, de uiteindelijke overnameprijs bepaalt u altijd in overleg.
Leg afspraken vast in een intentieverklaring
Leg afspraken die u maakt tijdens de onderhandelingen over de bedrijfsovername vast in een intentieverklaring. Houd er rekening mee dat de afspraken in een intentieverklaring bindend zijn. Dit betekent dat u en de verkoper zich hieraan moeten houden.
Doe boekenonderzoek
U bent verplicht om de informatie te controleren die u van de verkoper krijgt. Bijvoorbeeld de cijfers en verwachtingen van een bedrijf. Een veelgebruikte manier hiervoor is om boekenonderzoek te laten doen. Dit heet due diligence. U controleert de administratie en andere bedrijfsinformatie van een bedrijf. De verkoper moet belangrijke en juiste informatie delen. Een accountant of belastingadviseur kan helpen bij het uitvoeren van boekenonderzoek.
Personeel overnemen
Een bedrijf overnemen betekent dat u ook alle werknemers overneemt. U mag niets veranderen aan hun rechten en plichten. En u moet bij de Belastingdienst melden dat u het personeel overneemt. De vorige eigenaar blijft nog 1 jaar medeverantwoordelijk voor het naleven van de arbeidsovereenkomst.
Bedenk wat u wel en niet overneemt
De volgende onderwerpen moet u bespreken tijdens de onderhandelingen:
- Bedrijfsruimte
Wilt u de bedrijfsruimte overnemen? Ga na of u het huurcontract kunt overnemen met indeplaatsstelling. Dit betekent dat de nieuwe eigenaar de plaats van de oude eigenaar mag innemen in de huurovereenkomst. De huurovereenkomst loopt door met dezelfde voorwaarden en afspraken. - Intellectuele eigendomsrechten
Vraag bijvoorbeeld of de bedrijfsnaam geregistreerd is als merk. En of er een octrooi is voor een technische uitvinding. - Productaansprakelijkheid en verleende garanties
- Lopende contracten met bijvoorbeeld leveranciers en afnemers
- Het telefoonnummer en e-mailadressen van het bedrijf
- Lopende abonnementen voor bijvoorbeeld telefoons en internet
- Klantgegevens
- Lopende rechtszaken
- Vorderingen en schulden
- Vergunningen
Uw bedrijfsovername financieren
Als u een bedrijf overneemt, kunt u eigen geld gebruiken. U kunt de bedrijfsovername ook financieren. Bijvoorbeeld met een achtergestelde lening door de verkoper of huurkoop. Bij deze vormen van financiering blijft de verkoper vaak voor een bepaalde tijd betrokken bij de onderneming. Leg afspraken over financiering van bedrijfsovername goed vast om achteraf problemen te voorkomen.
Stel een overnamecontract op
Is de koop bijna rond? Dan kunt u samen met de verkoper een overnamecontract opstellen. De intentieverklaring (stap 7) gebruikt u hierbij als basis. In het overnamecontract kunt u bijvoorbeeld een ontbindingsclausule of garanties opnemen.
Schrijf uw nieuwe onderneming in bij KVK
Bij de verkoop van een eenmanszaak of vof, krijgt de onderneming een nieuw KVK-nummer. Maak hiervoor een afspraak bij KVK om uw nieuwe onderneming in te schrijven in het Handelsregister.
KVK geeft uw gegevens door aan de Belastingdienst. U hoeft uw onderneming niet apart bij de Belastingdienst aan te melden. Als de Belastingdienst u als btw-ondernemer opneemt in de administratie, krijgt u uw omzetbelastingnummer en uw btw-identificatienummer (btw-id).
Hoe neemt u een bv over?
Een bv kunt u op 2 manieren overnemen:
1. Aandelen overnemen
Het kapitaal van een bv is verdeeld in aandelen. Neemt u een bv over? Dan worden de aandelen aan u overgedragen. Hiervoor heeft u een notariële akte nodig. Alles wat de onderneming heeft, gaat dan over op u.
2. Activa-passiva transactie
Met een activa-passiva transactie kunt u samen met de verkoper bepalen wat u overneemt. U neemt dan geen aandelen over, maar kiest zelf hoe u de onderneming voortzet. Dit kunt u vergelijken met het overnemen van een eenmanszaak of vof.
Betaal geen btw over de verkoopprijs
De verkoper mag geen btw berekenen over de verkoop van de onderneming. Wel blijft hij zelf aansprakelijk voor eventuele btw-schulden tot de overdracht van de onderneming. Alle btw-regelingen die voor de onderneming gelden, neemt u als nieuwe bedrijfseigenaar over. Ze zijn dus niet persoonlijk, maar horen bij het bedrijf.
Uitzonderingen bij overname familiebedrijf
De overname van een familiebedrijf gaat hetzelfde als de overname van ieder ander bedrijf. Maar krijgt u het bedrijf door bijvoorbeeld een schenking of erfenis? Dan moet u hierover belasting betalen en de Belastingdienst informeren. U kunt misschien gebruik maken van de Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR). Daardoor betaalt u geen of minder erf- of schenkbelasting. Hiervoor moet u minimaal 3 jaar doorgaan met het bedrijf (voortzettingsvereiste). Krijgt u een bedrijf door schenking? Dan kunt u alleen belastingvoordeel krijgen als u 21 jaar bent of ouder.
Wetswijziging BOR sinds 1 januari 2026
Sinds 1 januari 2026 zijn de regels voor de BOR veranderd. U kunt bijvoorbeeld het bedrijf makkelijker splitsen of fuseren. Ook moeten ondernemers die 2 jaar na AOW-leeftijd zijn gestart met een bedrijf, langer eigenaar zijn geweest van het bedrijf. Lees meer over de veranderde voorwaarden van de BOR.
Neemt u de onderneming over van uw mede-eigenaar of werkgever? Dan zijn er regelingen voor de inkomstenbelasting en de overdrachtsbelasting.
Heeft u nog vragen over dit onderwerp? Neem dan gerust contact met ons op.